Mevzuat ve Kanunlar Sayfasına Dönmek İçin
Tıklayınız.
KAT MÜLKİYETİ İLE İLGİLİ KANUNLAR
YAPI DENETİMİ HAKKINDA KANUN
ÖNCE DEĞİŞİKLİK:
06 Temmuz
2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 25514
Yapı Denetimi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun
Kabul Tarihi: 30.06.2004
Kanun No: 5205
MADDE 1.
— 29.6.2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi
Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasına
“ruhsata tabi olmayan yapılar” ibaresinden sonra
gelmek üzere “ile tek parselde, bodrum katı dışında
en çok iki katlı ve toplam ikiyüz metrekareyi
geçmeyen müstakil yapılar” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 2.
— Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3.
—Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
13 Temmuz
2001 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
24461
Kanun No. 4708
Kabul Tarihi : 29.6.2001
Amaç,
kapsam ve tanımlar
MADDE 1.
— Bu Kanunun amacı; can ve mal güvenliğini teminen,
imar plânına, fen, sanat ve sağlık kurallarına,
standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için
proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Bu Kanun;
3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinde
belirtilen kamuya ait yapı ve tesisler ile 27 nci
maddesinde belirtilen ruhsata tâbi olmayan yapılar
hariç, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve
dışında kalan yerlerde yapılacak yapıların
denetimini kapsar.
Bu
Kanunun uygulanmasında;
a)
Bakanlık: Bayındırlık ve İskân Bakanlığını,
b) İlgili
idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki
uygulamalar için büyükşehir belediyeleri ile diğer
belediyeleri, bu alanlar dışında kalan alanlarda
valilikleri, yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesi
verme yetkisine sahip diğer idareleri,
c) Yapı
sahibi: Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan
gerçek ve tüzel kişileri,
d) Yapım
süresi: Yapı sahibinin, yapı ruhsatını aldığı tarih
ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki
dönemi,
e) Yapı
inşaat alanı: Işıklıklar hariç, bodrum kat, asma kat
ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar
dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını,
f) Yapı
yaklaşık maliyeti: Binalarda, Bakanlıkça her yıl
yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet
bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim
maliyetlerine ilişkin ilgili mevzuatta belirtilen
birim maliyet ile yapı inşaat alanının çarpımından
elde edilen bedeli; binalarda yapılacak değiştirme,
güçlendirme ve esaslı onarım işlerinin ve bina
dışında kalan yapılarda ise yapının keşif bedelini,
g)
Taşıyıcı sistem: Yapıların; temel, betonarme, ahşap,
çelik karkas, duvar, döşeme ve çatı gibi yük taşıyan
ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını,
h) Yapı
hasarı: Kullanımdan doğan hasarlar hariç, yapının
fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı ve
kusurlu yapılması nedeniyle yapıda meydana gelen ve
yapının kullanımını engelleyen veya yapıda değer
kaybı oluşturan her türlü hasarı,
ı) Yapı
denetim kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi
ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan,
ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan
tüzel kişiyi,
j) Yapı
müteahhidi: Yapım işini, yapı sahibine karşı taahhüt
eden veya ticarî amaçla ya da kendisi için şahsî
finans kaynaklarını kullanarak üstlenen, ilgili
meslek odasına kayıtlı, gerçek ve tüzel kişiyi,
k) Proje
müellifi: Mimarlık, mühendislik tasarım hizmetlerini
iştigal konusu olarak seçmiş, yapının etüt ve
projelerini hazırlayan gerçek ve tüzel kişiyi,
l)
Denetçi mimar ve mühendis: İlgili mühendis ve mimar
meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça
denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları,
m)
Laboratuvar: İnşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili
ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili
standartlarına veya teknik şartnamelerine göre
ölçüm, muayene, kalibrasyon yapabilen ve diğer
özelliklerini tayin eden, Bakanlıktan izin almış
tesisi,
İfade
eder.
Yapı
denetim kuruluşları ve görevleri
MADDE 2.
— Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı;
Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve
münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe
sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine
tabidir. Yapı denetim hizmeti; yapı denetim kuruluşu
ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen
hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. Yapı
sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı
müteahhidini vekil tayin edemez.
Yapı
denetim kuruluşlarının nama yazılı ödenmiş
sermayelerinin tamamının, mimar veya mühendislere
ait olması zorunludur. Yapı denetim kuruluşları;
denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol
elemanları istihdam eder.
Yapı
denetim kuruluşunda görev alacak denetçi mimar ve
mühendisler ile yardımcı kontrol elemanlarında ve
laboratuar görevlilerinde aranacak nitelik ve
deneyim ile bu kişilere belge verilmesi, yapı
denetim kuruluşunun ve laboratuarların çalışma usul
ve esasları Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle
düzenlenir.
Yapı
denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri
yerine getirmekle yükümlüdür:
a) Proje
müelliflerince hazırlanan, yapının inşa edileceği
arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile
uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek,
proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan
kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve
hesaplarını kontrol ederek, ilgili idareler dışında
başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına
tabi tutulmadan, ilgili idareye uygunluk görüşünü
bildirmek.
b) Yapı
denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye
taahhütname vermek, yapı ruhsatının ilgili bölümünü
imzalamak, bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı
düzenleme tarihinden itibaren yedi gün içinde
Bakanlığa bildirmek.
c)
Yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak
yapılmasını denetlemek.
d) Yapım
işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje,
teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol
etmek ve sonuçlarını belgelendirmek, malzemeler ve
imalatla ilgili deneyleri yaptırmak.
e)
Yapılan tüm denetim hizmetlerine ilişkin belgelerin
bir nüshasını ilgili idareye vermek, denetimleri
sırasında yapıda kullanılan malzeme ve imalatın
teknik şartname ve standartlara aykırı olduklarını
belirledikleri takdirde, durumu bir rapor ile ilgili
idareye ve il sanayi ve/veya ticaret müdürlüklerine
bildirmek.
f) İş
yerinde, iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda
gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini
yazılı olarak uyarmak, uyarıya uyulmadığı takdirde
durumu ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek.
g) Ruhsat
ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu
üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek.
h)
Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak kısmen
veya tamamen bitirildiğine dair ilgili idareye rapor
vermek.
ı) Zemin,
malzeme ve imalata ilişkin deneyleri, şartname ve
standartlara uygun olarak laboratuarlarda yaptırmak.
Sorumluluklar ve yapılamayacak işler
MADDE 3.
— Bu Kanunun uygulanmasında, yapı denetim
kuruluşları imar mevzuatı uyarınca öngörülen fennî
mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenir.
Yapı
denetim kuruluşları, denetçi mimar ve mühendisler,
proje müellifleri, laboratuar görevlileri ve yapı
müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine,
fen, sanat ve sağlık kurallarına aykırı, eksik,
hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya
çıkan yapı hasarından dolayı yapı sahibi ve ilgili
idareye karşı, kusurları oranında sorumludurlar. Bu
sorumluluğun süresi; yapı kullanma izninin alındığı
tarihten itibaren, yapının taşıyıcı sisteminden
dolayı on beş yıl, taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda
ise iki yıldır.
Yapıda,
yapı kullanma izni alındıktan sonra, ilgili idareden
izin alınmadan yapılacak esaslı tadilattan doğacak
yapı hasarından, izinsiz tadilat yapan sorumludur.
Yapı denetim kuruluşu; yazılı ihtarına rağmen yapı
sahibi tarafından önlemi alınmayan, parsel dışında
meydana gelen ve yapıda hasar oluşturan yer kayması,
çığ düşmesi, kaya düşmesi ve sel baskınından doğan
hasarlardan sorumlu değildir.
Yapı
denetim kuruluşlarının yöneticileri, ortakları,
denetçi mimar ve mühendisleri ile proje müellifleri,
laboratuvar görevlileri ve yapı müteahhidi; bu
Kanunun uygulanmasından dolayı ortaya çıkan yapı
hasarından sorumludur.
Yapı
denetim kuruluşu denetim faaliyeti dışında başka
ticarî faaliyette bulunamaz. Bu kuruluşun denetçi
mimar ve mühendislerinin, denetim faaliyeti
süresince başkaca meslekî ve inşaat işleri ile
ilgili ticarî faaliyette bulunmaları yasaktır.
Yapı
denetim komisyonu ve görevleri
MADDE 4.
— Yapı denetim komisyonu; Bakanlıkça
görevlendirilecek, konu ile ilgili en az genel müdür
yardımcısı seviyesinde bir başkan ile en az şube
müdürü seviyesinde dört üyeden oluşur ve Bakanlıkça
uygun görülen birimin bünyesinde faaliyetlerini
yürütür.
Yapı
denetimi komisyonu, yapı denetim kuruluşlarına izin
belgesi verir, faaliyetlerini denetler ve
sicillerini tutar. Bu Kanunun uygulanmasından doğan
uyuşmazlıkları inceler ve görüşünü bildirir.
Yapı
denetim komisyonu bu Kanun hükümlerine aykırı
hareket eden yapı denetim kuruluşu hakkında 8 inci
maddeye göre işlem yapılmak üzere Bakanlığa teklifte
bulunur.
Yapı
denetim komisyonunun; çalışma usul ve esasları
Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.
Yapı
denetimi hizmet sözleşmeleri
MADDE 5.
— Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri yapı sahibi ile
yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir. Bu
sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili
idareye verilir.
Bu
sözleşmede; taahhüt edilen hizmetin konusu, yeri,
inşaat alanı, süresi, varsa yapı sahibi ile yapı
müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan
yapının fizikî özellikleri, yapı denetimi hizmet
bedeli, yapı denetiminde görev alacak teknik
personel listesi ve diğer yükümlülükler yer alır.
İlgili
idare; yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan
hükümlere, yapı sahibinin uymaması halinde yapı
tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur, yapı
denetim kuruluşunun uymaması halinde ise yapı
denetimi komisyonuna bildirimde bulunur.
Yapı
denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına
ödenecek hizmet bedelleri, asgarî hizmet bedelinden
az olmamak kaydıyla, projenin özellikleri ile
yapının bulunduğu bölgenin fizikî, ekonomik ve
sosyal özellikleri dikkate alınarak bu sözleşmede
belirtilir.
Asgarî
hizmet bedeli, yapı yaklaşık maliyetinin % 3’üdür.
Yapım süresi, iki yılı aşan yapılarda, bu oran, her
altı ay için % 10 artırılır, iki yıldan kısa süren
yapılarda ise her altı ay için % 5 azaltılır.
Yapı
denetim kuruluşu, katma değer vergisi hariç yaptığı
hizmetlerden dolayı yapı sahibinden başka ad altında
ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz.
Yapı
denetimi hizmet sözleşmesi ve hizmet bedellerinin
ödenme esasları Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle
düzenlenir.
Yapı
denetim kuruluşu ile mimar ve mühendislerinin yapı
ile ilişkisinin kesilmesi
MADDE 6.
— Yapı denetim kuruluşunun görevden ayrılması veya
mimar ve/veya mühendislerinden birinin, herhangi bir
sebeple yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde yapı
denetim kuruluşu durumu; gerekçeleri ile birlikte en
geç üç iş günü içinde yazılı olarak Bakanlığa ve
ilgili idareye bildirir. Aksi takdirde kanunî
sorumluluktan kurtulamaz.
Bu
durumda; yapı sahibince, yeniden yapı denetim
kuruluşu görevlendirilmedikçe veya yapı denetim
kuruluşunca, ayrılan mimar ve/veya mühendislerin
yerine yenisi işe başlatılmadıkça ilgili idarece
yapının devamına izin verilmez.
Sicillerin tutulması ve yapılara sertifika verilmesi
MADDE 7.
—Yapı denetim kuruluşlarının ve bu kuruluşların
mimar ve mühendislerinin yapı denetimine ait
sicilleri, ilgili idare tarafından verilen sicil
raporlarına göre yapı denetimi komisyonunca tutulur.
Bu Kanun
kapsamında denetlenerek inşa edilmiş yapılara ilgili
idarelerce sertifika verilir.
Siciller
ile sicil raporlarının tutulması ve yapılara
sertifika verilmesine dair usul ve esaslar
Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.
Denetim
faaliyetinin durdurulması ve izin belgesinin iptali
MADDE 8.
— Yapı denetim kuruluşlarından, bu Kanunda öngörülen
esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri
anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa
olumsuz sicil alanların veyahut 3 üncü maddenin son
fıkrası ile 6 ncı maddenin birinci fıkrası
hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin
denetim faaliyeti, yapı denetim komisyonunun teklifi
üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve
belgesi geçici olarak geri alınır. Durdurma kararı,
Resmî Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir.
Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına
neden olan yapı denetim kuruluşunun mimar ve
mühendisleri, bu süre içerisinde başka ad altında
dahi olsa hiçbir denetim faaliyetinde bulunamaz.
Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler
Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. Meslek
odaları, bu kişiler hakkında kendi mevzuatına göre
işlem yapar.
Faaliyeti
üç defa durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim
faaliyetine son verilir ve izin belgesi Bakanlıkça
iptal edilir.
İzin
belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşunun,
kusurları mahkeme kararı ile kesinleşen mimar ve
mühendisleri başka bir yapı denetim kuruluşunda
görev almaları halinde, görev aldıkları bu kuruluşa
izin belgesi verilmez, verilmişse iptal edilir.
Denetim
faaliyeti geçici olarak durdurulan veya izin belgesi
iptal edilen yapı denetim kuruluşu hakkındaki bu
karar ilgili idareye bildirilir ve denetimini
üstlendiği yapıların devamına izin verilmez. Bu
durumda, yapım faaliyetine devam edilebilmesi için
yapı sahibince başka bir yapı denetim kuruluşunun
görevlendirilmesi zorunludur.
Ceza
hükümleri
MADDE 9.
— Bu Kanun hükümlerinin uygulanması sırasında
görevini ihmal eden veya kötüye kullanan yapı
denetim kuruluşunun ortakları, yöneticileri, mimar
ve mühendisleri, yapı müteahhidi, proje müellifi ile
laboratuvar görevlileri 765 sayılı Türk Ceza
Kanununun 3 üncü bab, 4 üncü faslındaki görevi ihmal
ve görevi kötüye kullanma ile ilgili hükümlerine
göre cezalandırılır.
Yapı
denetim kuruluşunun izin belgesi alma aşamasında
gerçeğe aykırı belge düzenlendiğinin izin belgesi
verildikten sonra anlaşılması halinde, izin belgesi
derhal iptal edilir ve ayrıca gerçeğe aykırı belge
düzenlemekten, bu belgeleri düzenleyenler hakkında
suç duyurusunda bulunulur.
Yapılar
ile ilgili diğer düzenlemeler ile yapıların uğramış
olduğu yıkım ve zararlardan dolayı genel hukuk
hükümleri uygulanır.
Bu madde
uyarınca hükmolunacak cezalar paraya çevrilemez ve
tecil edilemez.
Bu Kanuna
aykırı fiillerden dolayı hükmolunan kesinleşmiş
mahkeme kararları, Cumhuriyet savcılıklarınca
Bakanlığa ve mimar ve mühendislerin bağlı olduğu
meslek odalarına bildirilir.
Yapı
denetim kuruluşu ile denetçi mimar ve mühendisleri;
eylem ve işlemlerinden 3194 sayılı İmar Kanununun
fenni mesul için öngörülen hükümlerine tabidirler.
Bakanlığın denetim yetkisi
MADDE 10.
— Bakanlık, bu Kanunun uygulanmasında yapı denetim
kuruluşlarının işlem ve faaliyetlerini denetleme
yetkisine sahiptir.
Kanunun
uygulanacağı iller
MADDE 11.
— Bu Kanunun uygulanmasına pilot iller olarak;
Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bolu,
Bursa, Çanakkale, Denizli, Düzce, Eskişehir,
Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya,
Tekirdağ ve Yalova illerinde başlanır.
Pilot
illerin genişletilmesi ve daraltılmasına, Bakanlığın
teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Diğer
hükümler ve yönetmelikler
MADDE 12.
— Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı
İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
Bu Kanun
gereğince düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler,
Kanunun yayımı tarihinden itibaren kırkbeş gün
içerisinde Bakanlıkça çıkarılır.
Yürürlükten kaldırılan ve değiştirilen hükümler
MADDE 13.
— a) 3.2.2000 tarihli ve 595 sayılı Yapı Denetimi
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname yürürlükten
kaldırılmıştır.
b)
27.1.1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve
Mimar Odaları Birliği Kanununun ek 5, ek 6, ek 7 nci
maddeleri ile geçici 6 ve geçici 7 nci maddeleri
yürürlükten kaldırılmıştır.
c)
17.6.1938 tarihli ve 3458 sayılı Mühendislik ve
Mimarlık Hakkında Kanunun 7 nci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 7.
— 1 inci maddede belirtilen diploma veya
ruhsatnamelerden birini haiz olmayanlar Türkiye’de
mühendis veya mimar unvanı ile istihdam olunamazlar,
imzalarla sanat icra edemezler, bu unvanları
kullanarak rey veremezler ve imza da koyamazlar.
GEÇİCİ
MADDE 1. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
önce Bakanlıkça yapı denetim kuruluşlarına verilmiş
olan yapı denetimi izin belgeleri, bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay süreyle
geçerlidir. Bu süre içerisinde bu Kanun hükümlerine
uygun olarak yenilenmeyen yapı denetim izin
belgeleri geçersiz sayılır.
GEÇİCİ
MADDE 2. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
önce 3194 sayılı İmar Kanunu ile 595 sayılı Yapı
Denetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
hükümlerine göre alınan yapı ruhsatları geçerlidir.
GEÇİCİ
MADDE 3. — 595 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname uyarınca yapı denetim
kuruluşlarınca tahsil edilmiş olan malî sorumluluk
sigorta primleri yapı sahiplerine iade edilir.
Yürürlük
MADDE 14.
— Bu Kanun yayımı tarihinden otuz gün sonra
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15.
— Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Mevzuat ve Kanunlar Sayfasına Dönmek İçin
Tıklayınız.
