Mevzuat ve Kanunlar Sayfasına Dönmek İçin
Tıklayınız.
KAT MÜLKİYETİ İLE İLGİLİ KANUNLAR
FAZLA ÇALIŞMA TÜZÜĞÜ
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 27.3.1973, No:
7/6147
Dayandığı Kanunun Tarihi : 25.8.1971, No: 1475
Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 4.4.1973, No:
14497
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5, Cildi:12,
S.1906
Madde 1 - Ülkenin genel yararları veya işin
niteliği yahut üretimin arttı-
rılması gibi nedenlerle İş Kanununun 61 inci
maddesinin (a) bendinin ikinci fık-
rasında yazılı günlük normal çalışma sürelerinin
dışında yapılacak fazla çalış-
malar hakkında bu Tüzük hükümleri uygulanır.
Madde 2 - Fazla çalışma süresi günde 3 saati
geçemez. Bu sürenin hesaplanma-
sında yarım saatten az olan süreler yarım saat,
yarım saati aşan süreler ise bir
saat sayılır.
Fazla çalışma yapılacak günlerin toplamı, fazla
çalışmaya başlandığı günden
itibaren bir yıllık süre içinde 90 iş gününden
fazla olamaz. Bu bir yıllık süre
içinde kısmen veya tamamen kullanılmayan fazla
çalışma izni geçersiz sayılır.
Bu Tüzükte belirtilen 90 günlük fazla çalışma
süresi sınırı, iş yerlerine
veya yürütülen işlere yöneltilmiş olmayıp,
işçilerin şahıslarına ilişkindir.
Fazla çalışmanın her saati için verilecek ücret,
normal çalışma ücretinin
saat başına düşen tutarının yüzde elli
yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret
ödenen işlerde, fazla ça-
lışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş
tutarının hesaplanmasında zorluk
çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde
yapılan parçayı veya iş tutarını
karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma
ücreti hesaplanır. Bu usulün uygu-
lanmasında zorluk çekilen hallerde, parça başına
veya yapılan iş tutarına ait
ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş
tutarları o dönem içinde çalı-
şılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri
sayısına bölünerek bir saate düşen
parça veya iş tutarı bulunur. Bu yolla bulunan
bir saatlik parça veya iş tutarı-
na düşecek bir saatlik normal ücret yüzde elli
yükseltilip fazla çalışma ücreti
olarak ödenir.
Madde 3 - Aşağıda sayılan işlerde çalışan
işçilere fazla çalışma yaptırıla-
maz:
a) (Değişik : 17.4.1984 - 84/7960 K.) İş
Kanununun 29/7/1983 günlü ve 2869
sayılı Kanunla değiştirilen 61 inci maddesinin
(b) bendi uyarınca sağlık kural-
ları bakımından günde, ancak 7,5 saat ya da daha
az çalışması gereken işlerde,
b) Aynı Kanunun 65 inci maddesinin (1) inci
fıkrasındaki tanıma göre gece
sayılan gün döneminde yürütülen işlerde, (günlük
kanuni çalışma süresinin yarı-
sından çoğu gece dönemine rastlayan iş gece işi
sayılır. Şu kadar ki, bu ayırıma
göre gündüz işi sayılan çalışmalara ek olarak bu
Tüzük gereğince uygulanan fazla
çalışmalar gece döneminde yapılabilir.)
c) Maden ocakları, kablo döşemesi, kanalizasyon,
tünel inşaatı gibi işlerin
yer ve su altında yapılanlarında.
Madde 4 - Aşağıda sayılan işçilere fazla çalışma
yaptırılamaz:
a) (Değişik : 17.4.1984 - 84/7960 K.) 15 yaşından
aşağı kız ve erkek çocuk-
lara,
b) Hizmet akdi veya toplu iş sözleşmesi ile
önceden veya sonradan fazla ça-
lışmayı kabul etmiş olsalar bile sağlıklarının
elvermediği, işyerinin veya Sos-
yal Sigortalar Kurumu hekiminin, bunların
bulunmadığı yerlerde herhangi bir he-
kimin raporu ile belgelenen işçilere.
Madde 5 - Fazla çalışma yaptırmak için işçilerin
muvafakatının alınması
şarttır. Bu muvafakat, hizmet akitlerinde veya
toplu iş sözleşmelerinde o işte
fazla çalışma imkan ve ihtimalinin bulunduğu
belirtilmek suretiyle önceden de
sağlanabilir.
Madde 6 - Bir işyerinde fazla çalışma yapılması,
o işyerinin bağlı bulunduğu
bölge çalışma müdürlüğünün iznine bağlıdır.
Fazla çalışma izni, işyerinin bütününde veya bazı
kısımlarında uygulanmak
üzere verilir.
İşin yürütülmesine ait gerekler dolayısıyle,
yapılacak isteme göre fazla ça-
lışmanın işçiler arasından belli kişilere veya
belli gruplara özgü olarak uygu-
lanmasına da izin verilebilir.
Fazla çalışma izinleri dayandıkları nedenler
dışında kullanılamaz.
(Ek : 17.4.1984 - 84/7960 K.) 3780 sayılı Milli
Korunma Kanununun 19 uncu ve
10/9/1960 günlü ve 79 sayılı Kanunun 6 ncı
maddeleri uyarınca Bakanlar Kurulunca
fazla çalışma izni verilen işyerlerinde, bölge
çalışma müdürlüklerinden, ayrıca
izin alınması gerekmez.
Madde 7 - İşçilerine fazla çalışma yaptırmak
isteyen işverenler, fazla ça-
lışmaya başlamadan önce;
a) Fazla çalıştırmayı gerektiren nedenleri,
b) Fazla çalışma izninin işyerindeki bütün
işçileri mi, belirli bölümlerdeki
işçileri mi, belirli bir işi gören işçi
gruplarını mı kapsayacağını,
c) Fazla çalışmanın başlayacağı günü,
ç) Fazla çalışma yapılacak günlerin tutarı ile
günde kaçar saat fazla çalı-
şılacağını,
d) Saat başına ne oranda fazla ücret
verileceğini,
e) Yukarıda yazılı şartlarla yapılacak fazla
çalışmalarda işçilerin muva-
fakatının 5 inci maddede yazılı biçimlerden
hangisine göre alınmış ve ne şekilde
belgelendirilmiş olduğunu,
f) İşçiler arasında belirli kişilere fazla
çalışma yaptırılması gerekli ise,
bu işçilerin adları ve soyadları ile varsa
işçilik numaralarını ve yaptıkları
işlerin türünü,
g) Fazla çalışma yapılacak günlerde ara
dinlenmelerini ne şekilde uygulaya-
cağını,
İşyerinin bağlı bulunduğu bölge çalışma
müdürlüğüne yazı ile bildirmek zo-
rundadır.
Madde 8 - Fazla çalışma izni 90 iş gününü
kapsamak üzere bir defada alına-
bileceği gibi, daha kısa süreleri kapsamak üzere
bir kaç defada da alınabilir.
İşyerinin bir başkasına devir ve temliki
suretiyle işverenin veya ticaret
unvanının değişmesi, birden fazla işyerinin veya
işyeri şubesinin birleşmesi,
daha önce aynı işyeri için alınmış bulunan fazla
çalışma izninin kaldırılmasını
gerektirmiyeceği gibi yeni işverenin 90 günlük
süreden eksik olarak alınmış olan
iznin 90 güne tamamlanmasını isteme hakkını da
önlemez.
Madde 9 - Fazla çalışmanın ardı ardına her gün
yapılması şart olmayıp ara-
lıklı olarak yapılması da mümkündür.
Bu takdirde, hangi günlerde fazla çalışma
yapılacağının işverenler tarafın-
dan 7 nci madde gereğince bölge çalışma
müdürlüğüne başvurulduğunda bildirilmesi
gereklidir. Önceden bildirmenin mümkün olmaması
halinde, işverenler fazla çalış-
ma yapılmadan geçecek olan günleri, ilgili bölge
çalışma müdürlüğüne en geç faz-
la çalışmaya ara verildiği gün bildirmekle
yükümlüdür. Aksi halde fazla çalışma
izni, kapsadığı iş günü kadar süre geçtikten
sonra kendiliğinden son bulur.
Madde 10 - Fazla Çalışmayı gerektiren nedenlerin,
alınan iznin süresinden
önce ortadan kalkması halinde, işveren, durumu
ilgili bölge çalışma müdürlüğüne
bildirmediği takdirde, anılan süre sonunda iznin
tamamı kullanılmış sayılır.
Madde 11 - Normal çalışma süresinin bitiminden
sonra bir dinlenme verildiği
takdirde, bu dinlenme süresi, fazla çalışma
süresi içinde sayılmaz. Ancak, bu
dinlenmenin ne kadar süreceği, fazla çalışmanın
bölge çalışma müdürlüğünce izne
bağlanması sırasında saptanır.
Madde 12 - Fazla çalışmalar karşılığında verilen
ücretler, bu ücretlerin
oranı ve kaçar saatlik fazla çalışmaya karşılık
oldukları, işyerlerindeki işçi
ücretlerinin yazılmasına ayrılan hesap
defterlerinde veya ücret bordrolarında
gösterileceği gibi İş Kanununun 30 uncu maddesi
uyarınca işçiye verilmesi gerek-
li ücret pusulalarında veya işçilerin yanında
bulunan ücret defterlerinde de ay-
rıca gösterilir. İşçilerin işlemiş olan fazla
çalışma ücretleri, normal çalışma-
larına ait ücretlerle birlikte ve İş Kanununun 26
ncı maddesi uyarınca ödenir.
Madde 13 - Fazla çalışma izni almış bulunan
işyerlerinde, izinde belirtilen
şartlara uyulmadığı takdirde, fazla çalışma
yapılması bölge çalışma müdürlüğünce
durdurulur.
Madde 14 - 1475 sayılı İş Kanununun 35 inci
maddesinin (f) bendine dayanıla-
rak hazırlanan ve Danıştay'ca incelenmiş olan bu
Tüzük hükümleri Resmi Gazete
ile yayımı gününde yürürlüğe girer.
Madde 15 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür.
--------------------------------------------------------------------------------
27.3.1973 TARİH ve 7/6147 SAYILI BAKANLAR KURULU
KARARI
İLE YÜRÜRLÜĞE K0NULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN
TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN
ÇİZELGE
--------------------------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
--------------------------------------------------------------------------------
Farklı Tarihte
Tarihi Numarası Yürürlüğe Giren Yürürlüğe
Maddeleri Giriş Tarihi
--------------------------------------------------------------------------------
17.4.1984 84/7960 - 11.5.1984
-----------------------------------------------------------------------------
27.3.1973 TARİH VE 7/6147 SAYILI BAKANLAR KURULU
KARARI
İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN
TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GiRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN
ÇİZELGE
-------------------------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
--------------------------------------------------------------------------------
Farklı Tarihte
Tarihi Numarası Yürürlüğe Giren Yürürlüğe
Maddeleri Giriş Tarihi
--------------------------------------------------------------------------------
Mevzuat ve Kanunlar Sayfasına Dönmek İçin
Tıklayınız.
